ქუთაისური აქცენტი (ერთი წლის შემდეგ)

ეკა კვესიტაძე (წამყვანი): საღამო მშვიდობისა, ეთერშია გადაცემა “აქცენტები”.

ჩვენ პირდაპირ ეთერში ვბრუნდებით და ვსაუბრობთ იმ ფაქტზე თუ ინციდენტზე, რომელიც ქუთაისში მოხდა, როდესაც მწერლებს ჰქონდათ შეხვედრა თავიანთ მკითხველთან ქუთაისის ოპერის თეატრში. ამ თემაზე დღეს ჩვენი სტუმრები არიან მწერალი ზაზა ბურჭულაძე, ლაშა კილაძე, რომელიც ჩაგვერთვება ქუთაისიდან, ასევე თათა ცოფურაშვილი – ფილოსოფიის დოქტორი და მწერალი ბესო ხვედელიძე. ძალიან დიდი მადლობა რომ ხართ ჩვენთან ერთად. ზაზა მოგესალმები, დიდი მადლობა რომ ჩვენთან ერთად ხარ.

წამყვანი: ზაზა, შენმა..

ზაზა (წამყვანთან ერთად): ეს მაწუხებს..

წამყვანი ჩერდება.

ზაზა: არა ეხლა მესმის აქამდე არ მესმოდა.

წამყვანი: ზაზა გესმის? ზაზა.

ზაზა: დიახ, ეხლა მესმის.

წამყვანი: შენმა რეპლიკამ გამოიწვია დიდი უკმაყოფილება დარბაზში. ყოველ შემთხვევაში, ეს ასე ჩნდა იმ კადრებიდან, რომლებიც იუტუბზე გავრცელდა. რა იყო ეს რეპლიკა, წინასწარ გააზრებული თუ სპონტანური, რა მიზანს ისახავდა… და როგორ ფიქრობ, რატომ გამოიწვია ასეთი გაღიზიანება დამსწრეთა ნაწილში. ქუთაისში.

ზაზა: ეკა მოგესალმები და თავიდანვე ვიტყვი იმას, რომ შენც შეცდომაში ხარ შეყვანილი სხვადასხვა არხებზე გასული სიუჟეტების გამო იმიტომ რომ უკმაყოფილება დარბაზში საერთოდ არ ყოფილა.. ეს შეიძლება..

წამყვანი: ამიტომ ვთქვი, რომ იმ მასალებიდან გამომდინარე-თქო რაც ვნახე. მე პირადად იქ არ ვყოფილვარ..

ზაზა: სწორია. შეგიძლია გადაამოწმო შემდეგ..

წამყვანი: კი, ბესო გვყავს აქ.

ზაზა: ბესოსთან და დათოსთან. თუ არასწორს ვიტყვი რამეს, შემისწორებენ. იმ ოვაციის ფონზე, 15 ადამიანი, რომელიც გაიძურწა დარბაზიდან, ჩვენ უბრალოდ ვერც გავიგეთ, ოვაციის და ტაშის ფონზე… და შემდეგ ეს 15 კაცი გარეთ აღმოჩნდა და დაიწყეს ჩუმად, ზურგს უკნიდან რაღაცეების ძახილი..

წამყვანი (ჩაურთავს): არა, ჩუმად არა.. ტელევიზიის კამერასთან დაიწყეს თავიანთი პრეტენზიის…

ზაზა (ჩაურთავს): არა მე იმას ვამბობ, რომ დარბაზში ეს საერთოდ არ ისმოდა. ეს ერთი. რაც შეეხება ჩემს გამონათქვამს, ეს იყო სრულიად სპონტანური… (პაუზა) ეს იყო..

წამყვანი: რა გინდოდა ამით გეთქვა? იყო თუ არა ეს გააზრებული, თუ სპონტანური… ანუ, უცებ მოგაგონდა და თქვი და.. გაინტერესებდა დარბაზის რექცია, თუ გქონდა მაინც მოლოდინი რომ ამას რაღაცა მოყვებოდა.

ზაზა: ნუ ეხლა, რაღაც მოყვებოდა, არტისტი იმას ფიქრობს, რომ რაღაცა მოყვეს მის ნათქვამს, საქციელს, მიმიკას და ასე შემდეგ. რათქმაუნდა რაღაცა მქონდა, მაგრამ ჩემის აზრით, არ მეგონა თუ ვინმე გაბრაზდებოდა. ნუ ვიღაცეები გაბრაზდნენ, ყოველ შემთხვევაში თქვენ თუ სიუჟეტს ნახავთ სრულად იქ იმხელა არის ეს… როგორ ვთქვა… ოვაციას თავი გავანებოთ, მართლა სიხარული, რომ საერთოდ გასაკვირია ამაში რატომ გადაიზარდა ამ გაუგებრობაში ეს ყველაფერი. იმიტომ რომ ეს იუმორი ძალიან კარგად გაიგეს ქუთაისელებმა, რომლებიც მოწოდების სიმაღლეზე დგანან…

წამყვანი: და რა იყო ამ ხუმრობაში ისეთი… კონცეპტუალური, ასე ვთქვათ. აი, რისი თქმა გინდოდა მაინც.. რა გინდოდა. რა მესიჯი იყო ეს…

ზაზა: გზავნილი?

წამყვანი: დიახ.

ზაზა: მოდი ესე ვთქვათ, უახლოესი წარსულის გახსენება ალბათ, იმიტომ რომ, ეხლა წარმოიდგინე სცენიდან რომ თქვა “ქუთაისი ქალაქია ინდუსტრიის მშენებელი”, ნუ აი, არაფერი ხო? და ამბობ, ესე იგი, იმას რაც ვთქვი… თუ  გნებავთ გავიმეორებ, არ არის ეს პრობლემა.

წამყვანი: გაიმეორეთ, კიბატონო.

ზაზა: ქურდებს სიცოცხელე – ბოზებს სიკვდილი, მოყვა ამას ასეთი რეაქცია…მე ვფიქრობ რომ ხელოვნურად შექმნილი ქართველი ჟურნალისტების მიერ. ხელოვნურად აბსოულუტურად თითიდან გამოწოვილი.

წამყვანი: ეხლა უნდა დავიცვა ჩემი კოლეგები იმიტომ რომ..

ზაზა: დაიცავით, კიბატონო.

წამყვანი: ადამიანები გამოდიან დარბაზიდან, არიან განაწყენებულები. ყველა ჟურნალისტი მივა მათთან, ყველა იკითხავს რამ გაანაწყენა ისინი, რაშია მათი პროტესტი…

ზაზა: ეკა..

წამყვანი: ასე რომ, მათი პროტესტი.. არ არის საჭრო თითის გაშვერა.

ზაზა: არა, არა ეკა, მე ვეცდები აგიხსნა შენ უბრალოდ გამაწყვეტინე. ჟურნალისტი, ის ხონელი ჟურნალისტი მართლა იყო მოწოდების სიმაღლეზე, სამწუხაროდ, მე ვპასუხობ თბილისელ ჟუნრალისტებზე, რომლებმაც მართლა ვერ ივარგეს და ეს განსაკუთრებით ეხება, პირდაპირ მინდა ვთქვა, ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტებს, გინდა დაიცავი და გინდა ნუ დაიცავ…

წამყვანი: რას გულისხმობ მაშინ, გვითხარი.

ზაზა: რას ვგულისხმობ და მათ სრულიად კონტექსტიდან ამოღებული და დაჩეხილი ჩვენი კომენტარები გაუშვეს, ეს ერთი, და მეორე, მათ განაცხადეს, რომ მწერლებს შორის არის დაპირისპირება, რაც იყო სრული პროვოკაცია და თქვეს, გააჟღერეს გვარები ლაშა ბუღაძის და დათო ტურაშვილის რომ ესენი თითქოს ბურჭულაძის დაცვისგან თითქოს თავს იკავებენ..

წამყვანი: დათო ტურაშვილი დღეს ჩვენი გადაცემის სტუმარია

ზაზა: დიახ, დათოც გიპასუხებთ ამ თემასთან დაკავშირებით… ეს იყო ნამდვილად, რეალურად დადგმული პროვოკაცია, ინტრიგა, როგორც შარშან იყო მოდელირებული ქრონიკა, როდესაც მათ გააკეთეს თბილისზე თავდასხმის მცდელობა.

წამყვანი: ზაზა, მას შემდეგ რაც პრეზიდენტმა გააკეთა თავისი განცხადება, შენ თქვი რომ ეს ი ყო ხუმრობა, რომ გეგონა რომ ამას ადეკვატურად გაიგებდნენ, და სოციალურ ქსელებში გაჩნდა მოსაზრება რომ უკან დაიხიე და ამაზე ცხარე დისკუსია დაიწყო.

ზაზა: დიახ.

წამყვანი: მართლაც დაიხიე თუ არა უკან, ანუ უფრო თუ შეარბილე შენი ნათქვამი…

ზაზა: დღესაც ვიმეორებ, ქურდებს სიცოცხლე – ბოზებს სიკვდილი. უკან სად დავიხიე მაშინ თქვით და…

წამყვანი: არა ამბობენ რომ ეს იყო ეპატაჟი, რაღაც პერფორმანსი, რომელიც დადგა მწერალმა..

ზაზა: პერფორმანსი იყო, დიახ, ახლაც ვიმეორებ.

წამყვანი: მერე თქვი, რომ გაიხუმრე უბრალოდ.

ზაზა: ხუმრობაა, რასაკვირველია, მე როგორ უნდა ვიყო ქურდული მენტალიტეტის მატარებელი ან მომხრე.

წამყვანი: გასაგებია. და პრეზიდენტის განცხადებაზე რას იტყვი, მის გამოხმაურებაზე.

ზაზა: პრეზიდენტის განცხადებაში, რამდენიმე გზავნილი იყო სხვათაშორის, რომელიც მენიშნა. პირველი ის, რომ მან იმ 15 კაცის, გაბრაზებული 15 კაცის უფლებებიც დაიცვა, და მე მესმის რომ მან უნდა დაიცვას მათი უფლებებიც, მაგრამ შეცდა რომ მას ჩემი უფლებებიც უნდა დაეცვა. მან ასევე მიუთითა, რაც…

წამყვანი: მოდი ვთქვათ გამოხატვის თავისუფლების უფლება.

ზაზა: ერთი წამით, მან მიუთითა შემოქმედებს, არტისტებს, რომ რა დროს რა უნდა ილაპარაკონ, რა დროს რა უნდა დახატონ, რა დროს რა უნდა იმღერონ. ეს მემგონი საბჭოთა ლიდერების მეთოდია, ეს ერთი და აქვე დავძენდი რომ ზუსტად ის გამონათქვამი რაც მე ვთვი მაშინ ქუთაისის სცენაზე, ესეც საბჭოთა სისტემიდან გადმოსული ნაწილი იყო და ასე რომ რამ გაყო საერთოდ ვერ ვხვდები. სრულიად ერთ ქვაბში მოიხარშა, ხოლო მესამე ნაწილი უკვე, როდესაც პრეზიდენტი ამბობს, რომ ესე იგი ვიღაც არტისტები რომლებიც თვითკმაყოფილებით არიან დაკავებულნი, მე ვფიქრობ რომ მისამართი ცოტა აერია პრეზიდენტს, იმდენად რამდენაც არტისტი ჯერ ეს ერთი, რათქმაუნდა, ეხლა ყველა არა, მაგრამ თვითკმაყოფილი შეიძლება იყოს. ჩვენ ამას ვერ დავუშლით და მეორე, მემგონი თვითონ პრეზიდენტი ყოველი მოედნის, შადრევნის, პარკის გახსნაზე როდესაც მიდის და ამბობს, რომ მსოფლიოში არსად არაფერი არ არის და ეს არის უნიკალური და ერთადერთი და ლენტს ხსნის საგანგებოდ და თავს იწონებს, ნუ, მემგონი სხვა არ უნდა უთითებდეს რომ მსგავსი არ გააკეთოს.

წამყვანი: გასაგაბია ზაზა, ძალიან დიდი მადლობა.

ზაზა: მე შეიძლება, ნახევარი წუთი თუ მაქვს აუცილებლად მომეცი ეს დრო. მე მინდა მოვუწოდო შალვა რამიშვილს, რომელიც გუშინწინ სრულიად მოულოდნელად აიღო ჩემგან ბლიც-ინტერვიუ, მოვუწოდებ, რომ, არ დაჩეხოს ეს ინტერვიუ და გაუშვას როგორც არის, ისე, ეს არის სულ ორი წუთი, იმიტომ რომ არ გამოვიდეს ისევ ის ტრანსოფრმაცია, რაც მივიღეთ ტელეკომპანიებზე და ვნახოთ რაც იყო სიმართლე.

წამყვანი: კიბატონო. ძალიან დიდი მადლობა, გექნება საშუალება რომ ჩაერთო ჩვენს დიალოგში თუ ამის სურვილი გექნება. ეხლა ქუთაისიდან ჩაგვერთვება ლაშა კილაძე. ექიმი, ინელექტუალური კლუბის წევრი, ლაშა მოგესალმებით.. კარგით ტექნიკური პრობლემა გვაქვს და ამიტომ ლაშას ქუთაისში მოგვიანებით დავუკავშირდებით.

სტუდიაში კიდევ ერთხელ შეგახსენებთ ჩვენი სტუმრები არიან თათა ცოფურაშვილი, ფილოსოფიის დოქტორი და ბესო ხვედელიძე, მწერალი. ბესო, მოდი გვითხარი, რადგან იყავი თვითმხილველი ყველაფრის რაც იქ მოხდა, იყავი დარბაზში. რა რეაქცია მოყვა თვითონ დარბაზში ბურჭულაძის ამ რეპლიკას და მართლაც ბევრი განაწყენდა თუ არა იმაზე რაც მან თქვა.

ბესო: სიმართლე გითხრა, ამ ფრაზაზე, რაც მან თქვა, არ გამიმახვილებია ყურადღება, იმიტომ რომ ისე იჯდა იმ მხიარულ კონტექსტში და  ატმოსფეროში, რომ არც იყო გამოსარჩევი ეს ფრაზა. იყო დიდი ოვაცია და საერთოდ არ დამინახია, რომ ვიღაცა გავიდა ან გამოვიდა იქ იმ დარბაზიდან, მე ოთხი დღის მერე ვნახე ტელევიზიით, რომ იქ თურმე რაღაც ჯგუფი პრეტენზიებს გამოთქვამდა. მე ერთი რამე უნდა ვთქვა, რომ, რავიცი ზაზა ბურჭულაძეს მოხარშულს ვიცნობ, ბავშვობიდან ერთად მოვდივართ და ვიცი რომ ყოველ თავის ასეთ გამოსვლებს პატარა შოკურ ინციდენტებს ურთავს ხოლმე და ჩემთვის ეს არც გასაკვირია ხოლმე და სულ ველოდები ხოლმე რომ ზაზა რაღაცას იზამს…

წამყვანი: თუ იყო ადეკვატური იქ რაც თქვა, შენი აზრით…

ბესო: კი, კი, იუმორი, იუმორი იყო ეს, სუფთა იუმორი და მეტი არაფერი. ეს მიახლოებით ისეთივე რაღაცაა, ეხლა რაღაც შედარება მინდა გავაკეთო და ამაზე პედალირება მაინცდამაინც ფოკუსირება რომ და მითუმეტეს იმ მოვლენის ფონზე იყოს სასაცილო. ეს არის, ჟირინოვსკი რომ აკეთებს ხოლმე რაღაც კომენტარებს ეს რომ სერიოზულად შეიძლება მიიღო.

წამყვანი: შეიძლება ამ ადამიანებს მართლა ეგრძნოთ თავი შეურაცხყოფილად. რატომ არ უშვებთ ამ ალბათობას, რომ მათ ამ ფრაზით ქურდებს სიცოცხლე – ბოზებს სიკვდილი, მათ თავი შეურახცყოფილად იგრძვნეს და გადაწყვიტეს რომ დარბაზი დაეტოვებინათ. აი იმ ადამიანებს თუ უგებთ. (პაუზა) მათი განაწყენების მიზეზს თუ ხვდებით.

ბესო: იუმორის ასე ვთქვათ გრძნობას ვუწუნებ და რავიცი ალბათ უმჯობესი იქნება კიდევ საკუთარ თავში გადაიმოწმონ რაღაც-რაღაცეები. ეს გრძნობა იუმორის..

წამყვანი: ანუ, ფიქრობ, რომ ამაში შეურაცხმყოფელი არ ყოფილა?

ბესო: იმ კონტექსტში არაფერი არ იყო. ზაზა რომელი ქურდული მენტალიტეტის იყო და იქ ვინმეს მოკითხვას უთვლიდა?

წამყვანი: არა თითქოს მათ თქვეს რომ მინიშნება გააკეთა რომ ქუთაისი იყო ქურდების ქალაქი რამდენიმე წლის წინ.

ბესო: ზაზას ადვოკატი მე არ ვარ თვითონაც შეუძლია…

წამყვანი: არა, ამ ფრაზას თუ შეეძლო ამ ხალხის განაწყენება.

ბესო: არ ვიცი, აი როგორც ჩანს განაწყენდნენ და მე იქ, უმრავლესობა, ადმაიანები ვინც ადეკვატურად მიიღო ეს და იქ 500მდე თუ 600მდე ადამიანი იყო, სავსე იყო ოპერის დარბაზი, იმათ პირიქით ოვაცია, ღიმილით და სიცილით და შემდეგ მიიღო ტაშით ეს გამონათქვამი. იმ გამონათქვამის გარდა ეს საღამო მთელი სამი საათი გაგრძელდა და უფრო მნიშვნელოვან რაღაცეებზე იყო საუბარი და მე მაგრა მრცხვენია უბრალოდ რომ აი ეს სიუჟეტები გადის საინფორმაციოებში და ეს ქართულმა ამ პროექტმა ფანჯარა გაჭრა ევროპაში ქართული ლიტერატურისთვის, ალბათ არ იცით, ინფორმაცია არ გაქვთ რომ 2015 წელს ფრანკფურტის საერთაშორისო ბაზრობაზე საქართველო უნდა იყოს სპეციალური სტუმარი და ამისთვის მიდის, ეს ერთ-ერთი პირველი მერცხალი იყო ეს პროექტი და მთელი საქართველოს, ვინც ლიტერატურაში რამეს წარმოადგენს, ასე ვთქვათ, ღირებულს რამეს წერს, უნდა თარგმნილიყო, სხვადასხვა ანთოლოგიებით უნდა შევგებებოდით… არ ვიცი ეს რამდენი ხნით დამუხრუჭდა ყოველ შემთხვევაში ჩემთვის ძალიან საწყენია რომ ასე შუქდება დღეს საქართველოში, ქართულ ტელევიზიებში სიუჟეტები, ეგერ გუშინ მე მინდა გავაგრძელო და ბოზებზე და ქურდებზე გვიწევს საუბარი როცა გუშინ საქარველოს ნაკრებმა ასე მშვენივრად გაახარა მთელი საქართველო და იქ მოხდა რაღაც, ვიტრინა ჩამსხვრეულა თამაშის მერე და რო ადგეს ვირაც ჟურნალისტი და ამაზე დაიწყოს, ვიტრინის ჩამსხვრევაზე.

წამყვანი: ამაზეც. ანუ, თუ რამე ხდება… ჟურნალისტების კომპეტენციაში რო იჭრებით, ისიც უნდა იცოდეთ, რომ ნებისმიერი პროვოკაცია საინტერესოა ჟურნალისტისთვის ბუნებრივია, თუმცა ეს არ გამორიცხავს რომ ფაქტები იქნას მიტანილი სწორად მაყურებლამდე და სხვა რაღაცეებიც იქნას განხილული. თუმცა, ნებისმიერი პროვოკაცია საინტერესოა ჟურნალისტებისთვის. ბესო ეს, მე, როგორც ჟურნალისტი ამას ვამბობ.

წამყვანი (უბრუნდება თათას): თათა მაინტერესებს, როგორც მწერალი, რამდენად იყო ეს ეპატაჟი კლასიკური გაგებით და რამდენად საჭიროა რომ მწერლები ასეთ ეპატაჟს და პროვოკაციას მიმართავდნენ როდესაც თავიანთ მკითხველს ეურთიერთებიან.

თათა: იცით ჩვენთან, მე პირადად ყოველ შემთხვევაში იმ კომენტარებიდან დამრჩა ისეთი შთაბეჭდილება, რომ საზოგადოებაში არსებობს გარკვეული სტერეოტიპი ჩამოყალიბებული მწერლების მიმართ და როდესაც ეს სტერეოტიპი სწორედ აი ამ საბჭოთა წარსულიდან მოდის. მწერლის, როგორც ადამიანის სულის ინჟინერის. და რომელიც სტალინმა ასე ვთქვათ ცალსახად ფორმულად მოგვცა.. და მერე ძალიან უხერხულობას იწვევს ხოლმე ხანდახან საზოგადოებაში როდესაც აღმოჩნდება რომ მწერალიც ადამიანია, მან შეიძლება სცენაზე წყალი დალიოს ან ქუდი ეხუროს ან მსგავსი, იმიტომ რომ ხალხი რომელიც აღშფოთებული გამოვიდა იმ ჩანაწერებით ზუსტად ამზე მიუთითებდა რომ წყალს სვამდნენ ან ადამიანებივით იქცეოდნენ მოკლედ.

წამყვანი: იქ იყო ნათქვამი, რომ მწერალი ეს არის ერის სულიერი მამა. გასაგეიბია, რომ საბჭოთა პერიოდში ეს ასე იყო, ასე აღიქმებოდა მწერალი, მაგრამ დღეს რამდენად ადეკვატურია მწერალი აღვიქვათ ერის სულიერ მამად. ანუ, არ უნდა თქვას ცუდი სიტყვა, არ უნდა მოიქცეს ცუდად, ანუ პროვოკაციას არ უნდა მიმართოს, უნდა იყოს მაგალითის მიმცემი ყველასთვის, ფაქტობრივად წმინდანი..

თათა: მწერალი არის ადმიანი, მოდით შევთანხმდეთ და როგორც ჩვეულებრივმა ადამიანმა შეიძლება თქვას რაღაც რაც მწერლისთვის შეიძლება იყოს გამაღიზიანებელი, ასევე მწერალმაც შეიძლება თქვას რაღაც…

მწერალი: თვლით თუ არა რომ მისი ფუნქციაც არის რომ რაღაცის პროვოცირება მოახდინოს. თუნდაც რაღაცა დებატების, თუნდაც… გარკვეული…

თათა: რათქმაუნდა არის და ფაქტიურად ზაზამ ეს გააკეთა, ხომ? იმიტომ, რომ თვითონ ის ფაქტი რომ დღეს ჩვენ ვლაპარაკობთ ამაზე ეს იმაზე მეტყველებს რომ ეს ეპატაჟი თუნდაც მხოლოდ ეპატაჟისთვის, როგორც ეს შეფასდა რიგ გამოცემებში, შესდგა. მეორე საკითხია ის, თუ რატომ გაიჟღერა ამ ფრაზამ იმ გარემოცვაში, რომელიც იქ იყო. მე თვითონ რაც ვნახე, ეს ჩანაწერი, იქ იყო ასეთი პომპეზური სიტუაცია ხომ შექმნილი, რომელიც ძალიან გავდა თავისი ესთეტიკით 80იანი წლების საქართველოს. მე პირადად ეს გამახსენდა.. ტელევიზიებში გახსოვთ ალბათ, ეს ცნობილი პრაქტიკა იყო რომ მწერლები ისხდნენ როკოკოს სტილის სავარძლებში და იქიდან საუბრობდნენ თავისი შემოქმედების ნაწყვეტების შესახებ. იქ იყო ხოლმე გვირგვინიც და ასე შემდეგ ხომ, ყვავილების გვირგვინს ვგულისხმობ. და ის ატმოსფერო იყო ესეთი.

ეხლა რადგან ეს ქუთაისში შესდგა იმას არ ვგულისხმობ, თბილისშიც გვჩვევია ჩვენ ესეთი პომპეზური გადაწყვეტა რიგი ღონისძიებების. და თავისთავად რათქმაუნდა იყო კურიოზული რომ ის ანთოლოგია, რომელსაც ქვია პოსტ-საბჭოთა შპაგატი, მისი პრეზენტაცია ხდებოდა სწორედ ესეთ საბჭოთა გარემოში და ბუნებრივია რომ.. აქ უბრალოდ იბადება ჩვეულებრივი კითხვა:Lთუ ჩვენ დღეს ვიძახით, რომ ჩვენ საბჭოთა მენტალიტეტი გადალახული გვაქვს, თავისი იმ მანკიერებებით, რომელიც იყო თუნდაც ეს ქურდული მენტალიტეტი, კორუფცია და ასე შემდეგ. ანუ ჩვენ აღარ ვართ ჰომო სოვიეტიკუსები, მაშინ, რატომ ვირჩევთ ისევ ამ საბჭოთა ესთეტიკას? იმიტომ რომ ყოფიერება და ცნობიერება ხომ ერთმანეთთან კორელაციაშია, ეს არ არის სიახლე რასაც მე ვიძახი.

წამყვანი: კიბატონო. ლაშა ჩავრთოთ, მემგონი ტექნიკური პრობლემები მოგვარებულია. მოგესალმებით.

ლაშა: მოგესალმებით ეკა, მივესალმები ტელემაყურებელს, მივესალმები ჩვენს სტუმრებს. ბატონ დათოს მივესალმები ტურაშვილს, ჩემ მეგობარს, რომელმაც ამ ბოლო დროს ისე დაიწყო ქუთაისში სიარული რომ აღარ მირეკავს ხოლმე…

წამყვანი (იცინის): ბატონო ლაშა, რამ გამოიწვია ასეთი რეაქცია იმ საღამოს… თქვენ იყავით? ესწრებოდით მწერლების გამოსვლას?

ლაშა: არა, იცით მე სამწუხაროდ ვერ ვესწრებოდი ამ საღამოს, თუმცა ძალიან მაინტერესებდა, მაგრამ სამსახურებრივი რაღაც პრობლემების გამო ვერ მოვახერხე მისვლა, თუმცა ნამდვილად მინდოდა, ნამდვილად დიდი სურვილი მქონდა რომ მენახა ჩემი მეგობრები… მაგრამ ამ მოვლენის თუ ინციდენტის ფონზე სამწუხაროდ ვერ მოვახერხე.

წამყვანი: მაგრამ საქმის კურსში ხართ იმის შესახებ რაც მოხდა, რათქმაუნდა. ალბათ.

ლაშა: კი, ნამდვილად.

წამყვანი: აი თქვენი როგორც ქუთაისელის აზრი მაინტერესებს. რას შეეძლო გაეღიზიანებინა ეს ადამიანები ამ ფრაზაში. რა მოხდა, ამ ადამიანებმა ჩათვალეს რომ ზაზა ბურჭულაძემ უბრალოდ უცენზურო სიტყვა იხმარა თუ ის რომ გარკვეულწილად პედალირება მოხდა იმაზე რომ ქუთაისი რამდენიმე წლის წინ ქურდების ქალაქი იყო..

ლაშა: იცით რა, აი ეს სტერეოტიპი, ჩამოყალიბებული საუბედუროდ, ჩემი ქალაქის მიმართ, რომ ამ ქალაქში ხდებოდა რაღაც განსაკუთრებული კრიმინალური კონცენტრაცია კრიმინალური ელემენტების და როცა მთელ საქართველოში მათ ფეხქვეშ მიწა იწვოდა ჩემი აზრით ეს გახლავთ აბსოლუტურად პოსტკომუნისტური და აი იმ პერიოდის განმავლობაში ჩამოყალიბებული აბსურდულად არასაფუძვლიანი სტერეოტიპი და აი ამ დღევანდელი სიტუაციიდან გამომდინარე ეხლა ეს პრობლემა რეალურად აღარ არი აქტუალური ეხლა ჩვენი ქალაქის მოსახლეობა მაქვს მხედველობაში. მე არ მინდა სპეციფიურად ვიხმარო ეს სიტყვა – ინტელიგენცია, იმიტომ რომ არ ვთვლი რომ ეს რაღაც თვითმყოფადი სიტყვაა. მაგრამ ვლაპარაკობ ჩვენი ქალაქის მკვიდრებზე, რომლებიც ხედავენ იმას, რომ დღესდღეისობით ჩვენი პატარები აღარ ოცნებობენ იმაზე რომ კრიმინალური სამყაროს რაღაც განსაკუთრებული მოვლენები შეიქმნან. ისინი ხედავენ ამ ბავშვების სურვილს რომ სხვა სფეროში განვითარდნენ და რეალიზაცია მოახდინონ. ისინი ხედავენ რეალურად რამდენი რამე კეთდება და ეს მართლა კეთდება.

აი ეხლა ჩვენ ვდგავართ ამ სიტუაციაში, რომელიც არანაირად არ გავს და არანაირად არ წარმოადგენს რაღაც ქურდული მენტალიტეტის თუნდაც მეორე და მესამე დღის ქალაქს და ჩემი აზრით, სწორედ ეს, აი ამ სტერეოტიპის გამყარების მცდელობა გახდა ის მუხტი, რომელმაც აიძულა…

წამყვანი: თქვენ ფიქრობთ, რომ ის სტერეოტიპების…

ლაშა: იცით რა, როცა ადამიანი არის ცნობადი სახე ის ადამიანის წინაშე რაღაც დამატებით ვალდებულებებს იღებს. ….

წამყვანი: ეპატაჟი ანგრევს ხოლმე სტერეოტიპებს

ლაშა: ძალიან კარგი, ზუსტად მაგაზე მოგახსენებთ. ეპატაჟი ზუსტად ანგრევს სტერეოტიპებს, ამ შემთხვევაში მე ვერ გეტყვით, რომ ეს მომენტი, ეს ხუმრობა, ჩემი სუბიექტური აზრით, ეს ხუმრობა, არც თუ ისე მახვილი ხუმრობა ამ სტერეოტიპის დანგრევას წაადგა რამეში. უფრო პირიქით, იცით, გა…

წამყვანი: რატომ, წარსულის გახსენება ყოველთვის კარგია იმისათვის რომ იქ დაბრუნება არ მოგინდეს.

ლაშა: ვერ გეტყვით რომ წარსული იყო ისეთი რომელიც რეალურად უკავშირდება იმდღევანდელ გამოძახილს. მე საერთოდ ვერ მივხვდი იმ კონტექსტში საერთოდ რატომ ჩამოვარდა ამაზე ლაპარაკი და რატომ გახდა აუცილებელი ამის თაობაზე თუნდაც ხუმრობა.

წამყვანი: თქვენ დატოვებდით დარბაზს იქ რომ ყოფილიყავით?

ლაშა: იცით რა, ვერ გეტყვით ახლა. ეს იყო ემოციური ფონი, ფონის გამოძახილი, თუმცა რათქმაუნდა საპროტესტო მუხტი აუცილებლად გამიჩნდებოდა ამის თაობაზე იმიტომ რომ მე არ ვთვლი რომ ეს არის საზოგადოება, ეს არის ქალაქი, ეს არის სიტუაცია სადაც ამგვარი გამონათქვამი არის აქტუალური, თუნდაც ჩვენი გუშინდელი მდგომარეობიდან გამომდინარე.

მე არ ვთვლი რომ ეს სტერეოტიპი ეგრეწოდებულ კრიმინალურ ქუთაისს არის აქტუალური დღესდღეისობით, შესაბამისად, ხალხი რომელიც იქ მივიდა არ იყო მზად ამ ფონზე, აი ამგვარი სიტუაციის მოსმენისა და და ამგვარ სიტუაციაზე დაწყნარებული გონებით რეაგირებისა, მაგრამ კიდევ ერთხელ ვიძახი, მე მესმის ეს პროტესტი, მე ძალიან არ მომეწონა, რბილად რომ ვთქვათ, ეს პროტესტი, იმიტომ რომ, იცით რა, ცნობილი ადამიანი აი ამ ფონზე, როცა საზოგადოება ხვდება მას, როცა მისგან ელის რაღაც კონკრეტულ მომენტებს, ჩემი აზრით, არც თუ ასე ვთქვათ მახვილად და დროში და სივრცეში მორგებულად ხუმრობს.

წამყვანი: კიბატონო, ბატონო ლაშა… თქვენი აზრით, რამდენად სწორად მოიქცა პრეზიდენტი, როცა ჩაერია საზოგადოებასა და მწერლებს შორის ურთიერთობაში. ან როცა ის ეპატაჟზე კომენტარს აკეთებს, რამდენად სწორად აღიქმება ეს.

ლაშა: პრეზიდენტი არის ჩვეულებრივი ადამიანი, ჩვენი თანამოქალაქე და მას აბსოლუტური უფლება გამოხატოს თავისი დამოკიდებულება ნებისმიერი მომენტის მიმართ. მაგრამ მე თქვენის ნებართვით შევეხმიენებოდი იმ ფრაზას რომ უკან მოხედვა ყოველთვის სასარგებლოა, მე ვერ დგეთანხმებით იცით ამაში. არის რაღაც სიტუაციები სადაც უკან მოხედვა არ არის სასარგებლო… ეს შეეხება საზოგადოების განვითარებას რაღაც ეტაპზე. ეს შეეხება პოლიტიკურ პროცესებს…

წამყვანი: უკან არ ვთქვი, როცა წარსული გახსოვს..

ლაშა: დიახ, დიახ, დიახ. თქვენ გახსოვთ ბიბლიაში რა მოუვიდა ლოტის ცოლს, როცა მან უკან მოიხედა? და მოდით რა ვილაპარაკოთ არა იმაზე თუ რა იყო გუშინ ან ჩვენს წარმოდგენაში რა იყო გუშინ. თუმცა ხაზი მინდა გავუსვა რომ ამ ადგილიდან, სადაც ჩვენ ვერთვებით, სულ 50 მეტრში არის პირველი გიმნაზია სადაც ბევრი ცნობილი და პატივსაცემი ადამიანია აღბეჭდილი და არამგონია რომელიმე კრიმინალი იყოს ასე რომ ჩამოყალიბებული სისტემა, რომ ქუთაისი არის კრიმინალების ქალაქი ან იყო თუნდაც კრიმინალების ქალაქი, ეს არის საფუძველშივე არასწორი მომენტი.

მე ამოსავალ წერტილს ვერ დავეთანხმები ვერანაირად და შესაბამისად უკვე შემდეგი მოვლენები უადგილოდ და აბსოლუტურად არასწორედ მეჩვენება. ეს იყო და არის კულტურული ქალაქი, ქუთაისი იყო და არის დიდი ისტორიული და საზოგადოებრივი ტრადიციების ქალაქი…

წამყვანი: კიბატონო. თუმცა მე აუცილებლად მინდა ვილაპარაკო ამაზე, შეეხო თუ არა პრეზიდენტი გამოხატვის თავისუფლებას ცუდად, მაშინ როდესაც მან თქვა რომ არავინ მისცემს მათ საშუალებას ზემოდან უყურონ, დასცინონ და ასე შემდეგ. აი ეს არავინ მისცემს მათ საშუალებას, როდესაც ამას პრეზიდენტი ამბობს, ფიქრობთ თუ არა რომ ეს არის ადამიანის გამოხატვის თავისუფლების შელახვა.

ლაშა: იცით რა, მე დამრჩა შთაბეჭდილება რომ პრეზიდენტი ლაპარაკობდ საზოგადოებრივ აზრზე და არა რაიმე რეპრესიულ ორგანოზე. და ეს კიდევ ერხთხელ ანიშნებს იმას რომ სა-ზო-გა-დო-ე-ბა, დღევანდელი ქართული საზოგადოება არ განიხილავს ამას ქუთაისი კრიმინალური წარსულის თაობაზე რაღაც სუპერ-რეაქტიულად და სუპერ-აქტუალურად დღევანდელი დღიდან გამომდინარე, კიდევ ერთხელ ხაზს ვუსვამ, პრეზიდენტმა დააფიქსირა თავისი როგორც ადამიანის, თავისი, როგორც მოქალაქის პოზიცია და ეს არის ჩემთვის აბსოლუტურად გასაგები.

წამყვანი: კიბატონო, ლაშა, ძალიან დიდი მადლობა რომ იყავით ჩვენთან ერთად, გემშვიდობებით. (უბრუნდება სტუდიის სტუმრებს) და იგივე კითხვა მინდა დაგისვათ თქვენ: როცა პრეზიდენტი ასეთ განცხადებას აკეთებს, რამდენად დისონანსურად ჟღერს. გასაგებია რომ დებატები, რომლებიც ამ თემას მოყვა, რათქმაუნდა ზოგს მოეწონა, ზოგს არ მოეწონა, ზოგმა ჩათვალა რომ უდროო იყო, ზოგმა პირიქით, რომ დროში ადეკვატურად ჩაჯდა, მაგრამ პრეზიდენტის განცხადება იყო თუ არა დისონანსის შემომტანი ამ დებატებში? თათა.

თათა: იცით რა არის პრეზიდენტის განცხადებას შემდეგ მოყვა იგივე სოციალურ ქსელებში ესეთი რეაქცია რომ ზოგს ბრეჟნევის დრო გაახსენდა, ზოგს რაღაც, ბერიას სიტყვა გაახსენდა მეათე ყრილობაზე საქართველოს კომპარტიის. იცით რაარი, ისტორიულ ჭრილში ამის განხილვა და ანალოგიების მოძიება დავუშვათ რას გვაგონებს ეს ალბათ უპრიანი იქნება უფრო ისეთ პარადიგმატულ ჭრილში განვიხილოთ. და პარადიგმატულად, იგივე აი ეს, ტიპიური ტოტალიტარული სახელმწიფოს მოდელი რომელიც არის პლატონის სახელმწიფოში შექმნილი, იგი არ ტოვებს ადგილს ისეთი პოეტებისთვის, რომლებიც მისთვის მიუღებელია, რომლებიც დითირამბებს არ ქმნიან, როგორიც არის ჰესიოტე… და ჰომეროსი. და ფაქტიურად ლიმიტირებას ახდენს, თუ რა შეიძლება არსებობდეს ამ სახელმწიფოში.

შესაბამისად, ასეთ მოდელს, ნუ პოპერმა უწოდა მერე ტოტალიტარული სახელმწიფოს მოდელიც და რეალურად არის ის რომ რაც განასხვავებს დღეს რეალურ დემოკრატიას და ტოტალიტარიზმს სწორედ ეს არის, რომ დემოკრატიის პირობებში ყველანაირი სახის ხელოვნება არსებობს და ყველაფერს აქვს არსებობის უფლება. ამისთვის არსებობს სივრცეც. და მოდით გამოვიდეთ ეხლა აქედან. დემოკრატიულ პირობებში, ასე ვთქვათ, სახელმწიფო არ ერევა იმაში, თუ როგორ უნდა გამოხატოს ხელოვანმა თავისი თავი, ან რა ტიპის ხელოვნება, მუსიკა და ასე შემდეგ უნდა იყოს. და კარგი იქნებოდა რომ სწორება სწორედ ამაზე გაგვეკეთებინა ჩვენ. მაშინ როცა ვიძახით, რომ გვინდა სწორედ დემოკრატიული სახელმწიფოს აშენება, ხომ?

წამყვანი: თუმცა, ლაშამაც ახსენა და სხვებმაც, რომ პრეზიდენტიც ადამიანია და მან გამოხატა თავისი აზრი ამ თემაზე ისევე, როგორც ნებისმიერ ჩვენგანს შეუძლია თქვას ამაზე რას ფიქრობს. ბესო, ამ კონტექსტში განვიხილოთ პრეზიდენტის გამოსვლა?

ბესო: კიბატონო, მე მინდა მჯეროდეს და ვფიქრობდე, რომ დიდიხანია ისტორიას ჩაბარდა რიკტაფელოებისა და დოგსოპულოების დრო და რავიცი, მე პირადად, სხვაზე თავს ვერ დავდებ და ყველაფერს ვამჩნევ და ანალიზის უნარიც საკმარისად მაქვს, სიტყვაც მიჭრის და პასუხებიც დიდი ხანია გავეცი ბევრ კითხვას და რავიცი, ზოგიერთი ჩემი ვაი-კოლეგისგან განსხვავებით არ მჭირდება ყოველ წუთში ტელევიზორში თავის გამოყოფა და საკუთარი თავის პაზიციების დაფიქსირება. თუ ვინმეს აქვს პრეტენზია ჩემთან ამ მიმართებაში წიგნები გადაშალოს ჩემი და წაიკითხოს.

წამყვანი: ხომ მაგრამ პრეზიდენტის გამოსვლაზე ვსაუბრობთ ამჯერად. როგორ ფიქრობთ, ქონდა თუ არა მას უფლება რომ…

ბესო: ეს უფლება ყველას აქვს, მაგრამ როგორც პრეზიდენტს რავიცი.. სხვანაირად ჟღერს.

წამყვანი: კიბატონო, ზაზა გისმენთ.

ზაზა: უბრალოდ არ მომეცა საშუალება რომ ლაშასთვის გამეცა პასუხი. უბრალოდ აქ ითქვა რომ, ძალიან მოკლედ ჩამოვაყალიბებ ჩემ აზრს, რომ წარსულში მიხედვა ჩვენ არ გვაწყობს, ვიყუროთ წინ… უბრალოდ ჩვენი პრეზიდენტი, ყოველ საშუალებას და ყოველ წუთს არ ტოვებს იმისთვის რომ არ მიგვახედოს და არ გვითხრას, რომ აი შევარდნაძის დროს როგორ ცუდად იყო და ეხლა როგორ კარგად არის საქმე და შედარებები მოყავს და ასე შემდეგ და ასე შემდეგ და რაც შეეხება მეორე ნაწილს ამავე საგნის, აქვე იყო რომ ლაშა თურმე თვითონაც აღშფოთდებოდა და თვითონაც გაბრაზდებოდა და რათქმაუნდა ის შეურაცხყოფილია. შეიძლება იყოს შეურაცხყოფილი, ჯანსუღ ჩარკვიანს შეურაცხყოფილი თოვლიც კი ყავს, მაგრამ მოდი ესე ვთქვათ, მე თუ არასწორს ვამბობ კოლეგები შემისწორებენ

წამყვანი: ოღონდ ძალიან მოკლედ.

ზაზა: დარბაზში ესწრებოდა ხუთასი კაცი.

წამყვანი: დიახ.

ზაზა: ამ ხუთასიდან 485ს ქონდა ძალიან ბუნებრივი რეაქცია. ძალიან დიდი ოვაცია და ტაში დასხცეს.

წამყვანი: გასაგებია ზაზა, სამწუხაროდ ჩვენ დათო ტურაშვილიც გვყავს სტუმრად და მისთვის დრო აღარ დაგვრჩება თუ არ დაგემშვიდობეთ.

ზაზა: მადლობთ.

წამყვანი: მოკლედ, ძალიან დიდი მადლობა რომ იყავით ჩვენთან ერთად. მადლობა რომ იყავით ჩვენი გადაცემის სტუმრები. ჩვენ გადაცემაში რამდენიმე წუთში დავბრუნდებით პირდაპირ ეთერში. უვკე დათო ტურაშვილთან ერთად.

**რეკლამა**

წამყვანი: მოგესალმებით, ჩვენ ისევ ეთერში ვართ და დათო ტურაშვილია ჩვენთან სტუმრად. დათო როგორც აღმოჩნდა ძალიან საყვარელი ავტორი ყოფილხარ ქუთაისელების. და მინუსადაც კი ჩაგიწერეს ის რომ შენ შენს კოლეგებთან ერთად იყავი. საერთოდ, მოგვიყევი, როგორ ფიქრობ რა მოხდა იქ? დარბაზში და ფიქრობთ თუ არა რომ…

დათო: რა მოვყვე ეკა, რა მოხდა თუ როგორ ვფიქრობ, რა მოხდა?

წამყვანი: შენ როგორ ფიქრობ, ხო, რამოხდა. და როგორ ფიქრობ, რამდენად სწორი იყო, რამდენად დროული იყო ზაზა ბურჭულაძის ეს რეპლიკა და რამდენად შეეძლო მას შეურაცხყოფა მიეყენებინა აი ამ ადამიანებისათვის.

დათო: დიდი მადლობა ეკა, უპირველესად მინდა დიდი მადლობა ვუთხრა ადამიანებს, რომლებმაც ასე გამოხატეს და რამდენიმე დღის მანძილზე სხვადასხვა ტელეკომპანიების ეკრანებზე ვისმენდი ამას და უხერხულად კი ვგრძნობდი თავს მაგრამ მინდა მადლობა ვთქვა, ეს მარტო ქუთაისში არ მომისმენია, სხვათაშორის… დამოკიდებულება ასეთი კარგი და კეთილი, მეც იგივე გამაჩნია ქუთაისის და საერთოდ ყველა მკითხველის მიმართ საქართველოში და სხვაგანაც ეხლა, ბუნებრივია. მეც მაქვს სიყვარული ქუთაისის და ქუთაისლების მიმართ… სხვათაშორის სუბიექტური და ობიექტურიც, იმიტომ რომ ჩემთვის და ჩემი კოლეგა პროფესიონალი ადამიანებისთვის, ვინც ლიტერატურასთანაა დაკავშირებული, იცის რომ ქუთაისი არის ქალაქი პირდაპირ კავშირში მეოცე საუკუნის ლიტერატურასთან. მეოცე საუკუნის ლიტერატურა დაიწყო სწორედ იმ მოძრაობიდან, რომელიც.. რომელსაც მოყვა შემდეგ ეს ლიტერატურა. ეს არის…

წამყვანი: ცისფერყანწელები.

დათო: ცისფერყანწელების მოძრაობა. სხვათაშორის ვისარგებლებ ეხლა, დავასწრებ მოვლენებს და ვიტყვი, რომ ერთ-ერთი საუკეთესო მცოდნე მეოცე საუკუნის ქართული ლიტერატურისა ბატონი ავთანდილ ნიკოლეიშვილი ცხოვრობს ქუთაისში, ქუთაისის უნივერსიტეტში მოღვაწეობს და შეუძლიათ მას კითხონ როგორი ეპატაჟური იყო თვითონ ცისფერყანწელების მოძრაობის დაწყება ქუთაისში. განსაკუთრებით, როცა გამოდიოდა პირველი ნომრები. იმდენად აჟიოტაჟის მომტანი იყო ხოლმე, რომ ახლოსაც ვერ მოვა იმასთან რასაც თქვენ ეძახით…

შენ არ გგულისხმობ ეხლა ეკა, მაგრამ აი ჟურნალისტები. შენც აყევი ეხლა მაგას, ცოტა არ მომეწონა, მაგრამ… რასაც ბოლო დღეებში იძახდნენ ქართველი ჟურნალისტები. ახლოსაც ვერ მივა, იმიტომ რომ სინამდვილეში, მეც იქ ვიყავი, ვესწრებოდი ამ შეხვედრას და აი რა სიტყვებიც მოვისმინე – სკანდალი, ინციდენდი – არაფერი ამისდაგვარი არ მომხდარა, ნამდვილად, როგორც მერე გავიგე, იმიტომ რომ მე არ დამინახავს, ქუთაისის მწერალთა კავშირის წევრებმა, უფროსმა თაობამ დატოვეს დარბაზი, მაგრამ ის დარბაზი იყო ძალიან დიდი. ყველას წონდა სხვადასხვა რეაქცია. ზოგმა ტაში დაუკრა, ზოგს გაეცინა, მეც გამეცინა ზაზას ამ ფრაზის გამო. მაგრამ მე მომეჩვენა ამ დღეებში რომ ყველაზე მეტად შეურაცხმყოფელი იყო ის აჟიოტაჟი, რომელიც ჩვენმა ჟურნალისტებმა შექმნეს.

იმ ქვეყანაში, სადაც ამდენი პრობლემაა, ამდენი სალაპარაკო და გასარჩევი თემა, სადაც დღე და ღამე, ყველა არხზე არის რაღაც იდიოტური გადაცემები, რაღაც საოცარი შოუები და არ რჩება ადგილი მართლა სერიოზული გადაცემებისათვის, მნიშვნელოვანი თემებისთვის, როგორიც არის თუნდაც წიგნი, ლიტერატურა და უცებ თუნდაც უშნო ხუმრობის გამო შეიძლება ამხელა სკანდალის შეიძლება ამხელა აჟიოტაჟის შექმნა, ეს არის აბსურდი.

წამყვანი: ჟურნალისტები… როდესაც რაღაცა ხდება, ამას კიდევ ერთხელ ვიმეორებ…

დათო: გააჩნია რახდება. რაც იქ მოხდა იქ არაფერი სასკანდალო არ იყო, უბრალოდ შეურაცხყოფა სინამდვილეში იმ ხალხმა მიაყენა ქუთაისელებს ვინც ეს ხელოვნური აჟიოტაჟი შექმნა. ქუთაისში არასდრო არ ყოფილა იუმორის პრობლემა, ჯერ ეს ერთი უამრავმა ადამიანმა მშვენივრად გაიგო ის კონტექსტი რასაც გულისხმობდა ზაზა ბურჭულაძე და რაც თათამ ბრძანა მე აბსოლუტურად ვეთანხმები. მე როდესაც გამოვედი მეც სცენაზე, ჩვენ სცენაზე არ ვისხედით, დარბაზში ვისხედით, მეც არ მომეწონა, დისკომფორტულად ვიგრძენი თავი (ჩაახველა) ეს გუშინდელი გამარჯვების ის არის…

წამყვანი: შედეგი.

დათო: შედეგი, მინდა მივულოცო. ვისარგებლო შემთხვევით და მივულოცო ქართველ ხალხს, რამდენი ხანია გამარჯვება არ გვქონია და წარმატება, არაფერში და ეს დიდი სიხარული მოგვიტანა ქეცბაიამ. სხვათაშორის შენც გადაგარჩინა ქეცბაიამ, სულ სხვა რაღაცეების თქმა მინდოდა, დაგინდე.

წამყვანი: ჰაჰაჰა

დათო: ასე რომ მადლობა უთხარი თემურ ქეცბაიას. მოკლედ მე რომ ავედი სცენაზე ძალიან დისკომფორტულად ვიგრძენი თავი იმიტომ, რომ ლიტერატურა ხომ ცოცხალი პროცესია და მე ხომ ვიცნობ ამ ხალხს, რამდენჯერ მქონია მათთან შეხვედრა და ვთქვი კიდეც რომ ამხელა ოპერის სცენაზე ვერ ვგრძნობდი კარგად თავს. და ისიც ვიფიქრე ხომ არ ჩავსულიყავით ქვემოთ, პარტერში და იქ დავლაპარაკებოდით ერთმანეთს, გაგვემართა დიალოგი, იმიტომ რომ დიალოგი აკლია აქაურობას. ერთი შენა გაქვს პირდაპირი ეთერი დანარჩენი სულ ჯოჯოხეთია.

წამყვანი: ამ არხზე ბევრ გადაცემას აქვს პირდაპირი ეთერი.

დათო: არ ვიცი ამ არხს ნუ მაყურებინებ, რომელი ექიმი მომცემს იმის უფლებას რომ ამ არხს ვუყურო… ერთხელ ევროკავშირის იმაში ვიყავი ხოიცი და მავალებდნენ რომ პირველი არხის გადაცემები მენახა თორე ისე ხოიცი… ძაან ძნელია, ეკა…

წამყვანი: რატომ კიმაგ..

დათო: ჯანმრთელობისთვის მავნეა, ეკა.

წამყვანი: რა არის მავნე, პოლიტიკა?

დათო: გეუბნები კიდევ ერთხელ, მადლობა უთხარი თემურ ქეცბაიას, იმიტომ რომ არ გეჩხუბები მიუხედავად იმისა, რომ სულ სხვა რაღაცეების თქმას ვაპირებდი.

უბრალოდ, ეს იყო პრეზენტაცია, რამდენიმე თანამედროვე მწერლის კრებული გამოვიდა და იმის პრეზენტაცია იყო და ამიტომ იყო ეს ასეთ ადგილას და ზაზამაც ეს უხერხულობა იგრძნო. და რეაქციაც ზაზას ხუმრობაზე სხვადასხვანაირი იყო. ცალსახად იმის თქმა, რომ აი არ მოეწონათ ქუთაისელებს, ეს არ არის სწორი. მე კიდე რა მომეჩვენა ეხლა, გეტყვით სიმართლეს. მე რომ გამოვედი გარეთ, რომ დამთავრდა, მე ისეთი ეჭვი გამიჩნდა რომ ამ უფროსი თაობის ნაწილს არა კონკრეტულად ამ ნათქვამზე ჰქონდათ ეს რეაქცია, არამედ საერთოდ აღიზიანებთ ზაზა ბურჭულაძის შემოქმედება და წინასწარ განწყობილი მოვიდა…

წამყვანი: ზაზა ბურჭულაძე არ ჯდება იმ სტერეოტიპში, რომ ერის სულიერი მამა უნდა იყოს მწერალი, როგორც საბჭოთა დროს იყო მიღებული.

დათო: ეხლა რაც შეეხება ეკა, რადგა სიტყვას მოყვა და ვახსენეთ, ეს გასაგებია ეკა, ილია რასაც ამბობდა, ის ილია ჭავჭავაძე იყო. ის იყო მე19 საუკუნე, როცა რუსეთის იმპერიამ, სხვათაშორის არცერთ სხვა დამპყრობელს არ გაუკეთებია, შენს მშობლიურ ენაზე წერას, კითხვას, ლოცვას და ყველაფერს, გალბას გიკრძალავდა. ბუნებრივია იქ მწერალს, ანუ ადამიანს რომელსაც პროფესიონალურად დამოკიდებულება ქონდა სიტყვასთამ სხვა ფუნქციაც ქონდა გარდა წმინდა ლიტერატურულისა.

წამყვანი: დღეს რამდენად ადეკვატურია იგივე სტერეოტიპებით აზროვნება.

დათო: შეუსაბამოა, დღეს. იმ ქვეყნების მწერალს, რომლებსაც არ ქონიათ ესეთი პრობლემები, აზრადაც არ მოუვიდოდათ ეს. ჩვენ მივეცით ეს ფუნქცია. ჩვენთვის მეცხრამეტე საუკუნე უყო დრო, როცა ჩვენ არ გვქონდა ჯარი, არ გვქონდა სახელმწიფო და ყველა ატრიბუტს ვკარგავდით და ბუნებრივია მწერლობას აბსოლუტურად სამართლიანად… ისევე როგორც თეატრს თუნდაც.. თეატრი მეცხრამეტე საუკუნეში იყო სუფთა ფრონტის ხაზი. სხვათაშორის იტალია რომ დაიპყრეს ავსტრიელებმა ნაბუქოს მოსმენის დროს პირდაპირ პარტერიდან მიდიოდნენ ფრონტის ხაზზე, საქართველოშიც ასე მოხდა იმ იტალიურ ოპერაში, აბა ილია ჭავჭავაძე, მაჩაბელი, შექსპირს რატომ თარგმნიდნენ!

წამყვანი: გასაგებია, დღეს მწერლის ფუნქცია რა არის.

დათო: მწერალი არის ის ვინც წიგნს წერს და ქართული ლიტერატურა არის ის რაც იწერება ქართულად. მარტივი ფუნქცია აქვს მწერალს – დაწეროს წიგნი. მოწონება-არმოწონება კი ყველამ შეიძლება გამოხატოს ამის შემდეგ. ყველას აქვს გამოხატვის უფლება.

წამყვანი: პრეზიდენტსაც აქვს გამოხატვის უფლება?

დათო: პრეზიდენტს რაც შეეხება, ეგ მართლა… მე არ ვიცი ეს როგორ დაემართა, იმიტომ რომ მე არ ვიცი ვინ მიაწოდა ან რა მიაწოდეს იმიტომ რომ მოვისმინე ეს კომენტარი არ დავუჯერე არც თვალებს არც ყურებს. თვითმფრინავში კომენტარებს აკეთებენ აი საომარი მოქმედება როა. ზაზა ბურჭულაძეს ერთის მხრივ კარგი საქმე გაუკეთა სააკაშვილმა. ნებისმიერ საელჩოს რომ მიმართოს, ნებისმიერი დემოკრატიული ქვეყნის ხელისუფლებას, თხუთმეტ წუთში მისცემენ აი ამის გამო რაც…

წამყვანი: ესე პირდაპირ არ დამუქრებია.

დათო: თუ გინდა სცადოს. არა რასქვია ეკა, ქვეყნის პირველი პირი კარნახობს მწერალს სად უნდა თქვას, რა უნდა თქვას, როგორ მოიქცეს და სად იხუმროს? ამისთანა რა უთხრეს, რა ინფორმაცია მიაწოდეს, იმიტომ რომ ნამდვილად ვიცი თვითონ პირადად პრეზიდენტი ქუთაისში არ ყოფილა. მოკლედ, იმის თქმა მინდა რომ არაფერი სასკანდალო იქ ნამდვილად არ ყოფილა. მე კომენტარს არ ვაკეთებდი, იმდენად შეურაცხყოფილად ვიგრძენი თავი რომ ამაზე როგორ უნდა გავაკეთო კომენტარი… იმაზე, რაც სინამდვილეში არ მომხდარა.

იმდენმა ჟურნალისტმა დამირეკა, გადავირიე კაცო. დღე არ გავა ისე, რომ ვიღაცამ თავი არ მოიკლას. დღე არ გავა საქართველოში, სადაც ხომ იცი, თვითმკვლელობისადმი თავისებური დამოკიდებულებაა.

წმაყვანი: თვითმკვლელობის სტატისტიკა სამწუხაროდ არ მაქვს…

დათო: ჩვენ ვართ სამხრეთული ქვეყანა ეკა, ეს საკმაოდ უცხო იყო ჩვენთვის. ასეთი მაჩვენებლებით, როგორც წესი, ჩრდილოური ქვეყნები ხასიათდებია, განვითარებულებიც კი. ეს მაგალითისთვის მომყავს. და ამ ქვეყანაში სადაც ამდენი პრობლემაა, ამაზე სამი დღე გადაბმულად მირეკავდა ჟურნალისტი, არ მინდა იმ ტელეკომპანიის დასახელება, ისეთი უცნაური ქართულით მეტყველებდა, ისეთი ფრაზებით მომმართავდა რომ მართლა ვეკითხებოდი რომ ასე სად ისწავლეთ ქართული, ვინ იყო თქვენი მასწავლებელი?

წამყვანი: მოკლედ, დღეს ჟურნალისტებზე თავდასხმის დღეა…

დათო: ეკა, მომისმინე, ეს არ არის თავდასხმა, ეს არის რეალობა, რომელშიც ჩვენ აღმოვჩნდით. თემურ ქეცბაია ზოგჯერ ისე ლაპარაკობს, რომ ვერ ვიგებ საერთოდ რას ამბობს, მაგრამ მას ეს ეპატიება, სულ უცხოპლანეტელის შთაბეჭფილებას ტოვებს მაგრამ თავად იმ ფეხბურთელებმა გუშინ ზუსტად გაიგეს რას ეუბნებოდა და თუ უნდა სულ ბერძნულად ილაპარაკოს, კვიპროსული დიალექტით, თუ უნდა აფხაზურად, თუ უნდა მეგრულად ოღონდ ისე გააგებინოს ფეხბურთელს როგორც გუშინ გააგებინა. და ის თუ გააკეთა ქეცბაიამ რაც გუშინ გააკეთა, სულ ნუ დაგველაპარაკება.

და ქართველმა ჟურნალისტმა რო არ იცის ქართული, არ მინდა რომ ასეთ ჟურნალისტს ინტერვიუ მივცე.

წამყვანი: კიბატონო. ძალიან დიდი მადლობა დათო. და ბოლოს და ბოლოს მაინც ისაუბრე ამ თემაზე. ეს იყო დათო ტურაშვილი, ძალიან დიდი მადლობა რომ იყავით ჩვენთან ერთად, გემშვიდობებით მომავალ კვირამდე.

zigota – Global Darkness Publishing / https://zigota.wordpress.com

ტეგები: , , , ,


%d bloggers like this: